post image

Μία βιαστική συζήτηση με τον Θάνο Μικρούτσικο

... που στο τέλος έγινε συνέντευξη

Ήταν άνοιξη του 2014, όταν το Πεζοδρόμιο έκανε τα πρώτα του βήματα. Συναντήσεις επί συναντήσεων, σχέδια για το παρόν και το μέλλον του εντύπου, καθημερινές έξοδοι για να αφουγκραστούμε τον παλμό των πόλεων της Θεσσαλίας. Μία από εκείνες τις νύχτες, αποφασίσαμε την τελευταία στιγμή να παρακολουθήσουμε μια συναυλία του Θάνου Μικρούτσικου που γινόταν στην πόλη της Καρδίτσας. Μαζί του στα πνευστά ήταν ο εξαιρετικός σολίστ Θύμιος Παπαδόπουλος, και στη φωνή η σύγχρονη μούσα του, Ρίτα Αντωνοπούλου.

Το θάρρος του fanboy λειτούργησε ευεργετικά, καθώς βρεθήκαμε τετ α τετ για 15 λεπτά, σε μια συνέντευξη που για διάφορους λόγους δεν δημοσιεύτηκε ποτέ. 15 λεπτά χωρίς έτοιμες ερωτήσεις, χωρίς να έχει προηγηθεί οποιαδήποτε συννενόηση. Σήμερα, και με αφορμή το δυσάρεστο νέο του θανάτου του, ανασύρουμε αυτή τη συζήτηση από τα ψηφιακά μας «ράφια».

Το σκηνικό, ένα δωμάτιο 2 x 3, με δύο μπουκάλια εμφιαλωμένο νερό και ένα γιγαντιαίο τασάκι. Ο Θάνος καπνίζει συνεχώς, δικαιολογώντας την εικόνα σήμα-κατατεθέν του, με τον αναπτήρα πάνω από την πίπα του. «Να σεβαστώ τον μη καπνιστή», μας λέει. «Να σεβαστεί όμως κι αυτός το δικαίωμά μου να καπνίζω, όχι φυσικά σε δημόσιες υπηρεσίες και νοσοκομεία. Όμως στα εστιατόρια και στα κέντρα διασκέδασης πρέπει να γίνει μία καλύτερη διευθέτηση, ώστε να είναι ικανοποιημένος και αυτός και εγώ».

post image

Περί μικρών, ευέλικτων συναυλιακών σχημάτων

Αν είχα επιλέξει να έρθω εδώ με άλλο σχήμα, δε θα μπορούσα να έρθω. Για να έρθει ο κόσμος, πρέπει να έχει εισιτήριο που να μπορούν κάποιοι να το δώσουν. Επίσης, δεν στέκομαι μόνο στο οικονομικό μέρος του πράγματος: Ο, καλλιτεχνικός, λόγος είναι πως με ένα τρίο έχεις τη δυνατότητα να φτάσεις στην ουσία του τραγουδιού. Θα σου αναφέρω κάτι που έλεγε ο Σεφέρης λίγο πριν πεθάνει: “Βαρύναμε το τραγούδι μας πολλές φορές με περιττά στολίδια, καιρός να το απογυμνώσουμε για να βρούμε την ουσία του”. Όμως το να ζει κανείς με πιάνο – φωνή ή με πιάνο – σαξόφωνο – φωνή έχει ορισμένες προϋποθέσεις για να μπορεί ν’ αντάξει 3 ώρες. Οι 3 εκτελεστές να έχουν άπειρες δυνατότητες, μεγάλη αντοχή μέσα στη διαδικασία «πεθαίνω και γεννιέμαι στη σκηνή». Πληρώνεται, γιατί φτάνεις στην καρδιά του θεατή.

– Kι ο Θύμιος όμως, είναι παικταράς απ’ τους λίγους

– O Θύμιος Παπαδόπουλος είναι μια σπουδαία μουσική οντότητα. Παίζει το ίδιο δεξιοτεχνικά σχεδόν όλα τα πνευστά, είναι ο ίδιος συνθέτης, γνωρίζει όλα τα είδη και μεταφέρεται από το ένα είδος στο άλλο χωρίς να τα κάνει σαλάτα. Και είναι παραγωγός μεγάλων τραγουδοποιών, όπως του Χάρη και του Πάνου Κατσιμίχα καθώς και του Δεληβοριά. Είναι ο πιο πολυσύνθετος Έλληνας μουσικός και μία από τις σοβαρότερες μουσικές μονάδες στην Ευρώπη. Η Ρίτα Αντωνοπούλου, έχει μια τερατώδη σκηνική παρουσία, εκτοξεύει λέξεις και φράσεις εντελώς προς τα κάτω.

Πώς λειτουργεί αυτό;

To ένα επίπεδο είναι το να παίξουμε ό,τι θέλουμε. Στο τέλος της παράστασης έχει μια ανάταση το κοινό. Με αυτό το σχήμα επέλεξα να πάω στο εξωτερικό. Αυτό το τρίο δεν προκύπτει απ’ την αντικειμενική αδυναμία να έρθω με άλλο, μεγαλύτερο σχήμα. Ήρθα επειδή έχω βρει αυτό. Αλλιώς δε θα ερχόμουν.

Είσαι πολυσύνθετος δημιουργός. Για κάθε «Σταυρό του Νότου» πάντα μας κερνούσες και ένα “Dance And Memories

Αυτό έχει να κάνει με την παιδική και την εφηβική μου ηλικία. Στο 20 μάθαινα τη μουσική του 20ου αιώνα και την πειραματική. Ταυτόχρονα, απ’ τα 12 μελετούσα το τραγούδι και την ποίηση. Θα μπορούσα παρόλα αυτά να κάνω ένα από τα 2. Να ασχοληθώ δηλαδή με το τραγούδι και την ποίηση, ή μόνο με την πειραματική μουσική. Διάλεξα όμως να τα κάνω όλα. Αν με ρωτούσες πριν 35 χρόνια, δε θα ήξερα να σου απαντήσω. Μπορεί να φοβόμουν, να ήθελα να αποδείξω ότι μπορώ να τα κάνω όλα. Όταν έκανα την «Επιστροφή της Ελένης», 9 μήνες, μερόνυχτα ολόκληρα, ήθελα να κάνω αυτό. Όταν το τελείωνα, ήθελα πάση θυσία να κάνω μια δουλειά πιο εξωστρεφή. Όχι γιατί είχα πήξει από το άλλο, αλλά γιατί προφανώς περιέχω και τους 2 χώρους μέσα.

post image

Οι μεγάλες φωνές της χώρας μας

Είναι πάρα πολλές αναλογικά με τον πληθυσμό μας. Η Αλεξίου είναι θεά. Θεά όμως σε μια συγκεκριμένη κατεύθυνση. Το ίδιο και άλλες φωνές, ανδρικές και γυναικείες. Η Μαρία Δημητριάδη είχε τη δυνατότητα να τραγουδήσει ένα τεράστιο κομμάτι του φάσματος, το ίδιο και η Φλαίρη Νταντωνάκη. Αν και δεν το απέδειξε, εγώ το ήξερα. Όλο αυτό το κενό, αυτών των χρόνων, ως προς αυτό που λέω, ήρθε να το καλύψει η Ρίτα Αντωνοπούλου.

Αναδρομή στους μεγάλους ερμηνευτές της τελευταίας 30ετίας

Η δεκαετία του ’80 ήταν σαφώς ταυτισμένη με τους Αδελφούς Κατσιμίχα. Στα τέλης της εμφανίστηκε και ο Μάλαμας. Την αντίστοιχη του ’90, ο Πασχαλίδης, ο Θηβαίος, ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου και ο Φοίβος Δεληβοριάς μεταξύ άλλων κράτησαν τη σημαία ψηλά. Όλοι τους τραγουδοποιοί, όλοι μοναδικοί σε αυτό που κάνουν. Η προηγούμενη δεκαετία είναι αυτή των τραγουδιστών: Mποφίλιου, Χαρούλης και Αντωνοπούλου είναι η αιχμή του δόρατος, ενώ περιμένω με αγωνία τις νέες φωνές του σήμερα.

Το έντεχνο

Η κάθε γενιά λοιπόν, βγάζει με δυναμικό τρόπο τους αντιπροσώπους της. Είναι μια αλυσίδα με μεγάλους και μικρότερους κρίκους, που συνεχίζεται εδώ και 70 χρόνια. Μπορώ να σου πω πως είμαι πολύ περήφανος γι’ αυτό το πράγμα.

Τα πολιτικά του τραγούδια

Ξέχωρα από τον ομώνυμο δίσκο που ήταν και ο πρώτος μου, τα πολιτικά μου τραγούδια δεν τα διαχωρίζω από τα υπόλοιπα. Εγώ γενικότερα, ανεξάρτητα απ’ το τί τραγούδι έγραφα, έγραφα πάντοτε σε σχέση με ό,τι με καίει. Αν μ’ έκαιγε ένας αποτυχημένος έρωτας, αν μ’ έκαιγε ένας πετυχημένος έρωτας, αν μ’ έκαιγε η μοναξιά, η μελαγχολία, η καταπίεση που υφίσταται ένα κομμάτι του κόσμου σε μια συγκεκριμένη περίοδο ή και τώρα στην κρίση, που είμαστε στο πλαίσιο μιας ανθρωπιστικής καταστροφής. Όλα αυτά, αν με καίνε, κάποια στιγμή θα μετουσιωθούν σε ήχους. Το πότε θα μετουσιωθούν σε ήχους δεν το ξέρω, και δεν το ξέρει κανείς. Αποθηκεύονται τα ερεθίσματα και κάποια στιγμή βγαίνουν. Το κρίσιμο όμως είναι αν και όταν βγαίνουν, με ποια φόρμα βγαίνουν. Επειδή σέβομαι τις πίσω σελίδες του ελληνικού τραγουδιού αλλά δεν τις μιμούμαι, κι αυτό σίγουρα μπορείς να το παρατηρήσεις ακόμα κι απ’ την πρώτη μου δουλειά.  Αυτός είναι κι ο λόγος που το κοινό, ή ένα κομμάτι του κοινού για να είμαι ακριβής, ποτέ δεν ξέχασε τα πράγματα, δεδομένου ότι τα πολιτικά τραγούδια ως φόρμα είναι και τραγούδια που και έτσι να παιχτούν, ακούγονται σήμερα άνετα. Έτσι είναι η τέχνη: Σε εμψυχώνει και σ’ αυτήν ακουμπάς.

Διαβάστε επίσης:

Θάνος Μικρούτσικος – Τα «κρυφά» αγαπημένα μας

Go to TOP