Κοιτάζοντας την εξάρτηση στα μάτια

Στο ΚΕΘΕΑ – Έξοδος ο στόχος για μια καλύτερη ζωή δεν αποτελεί ένα φευγαλέο όνειρο

 

Ο κόσμος των ναρκωτικών είναι πανταχού παρών, σχεδόν σε όλες τις εκφάνσεις της ανθρώπινης ζωής. Ήδη από τις αρχές του 20ου αιώνα σκιαγραφήθηκε, τραγουδήθηκε, υμνήθηκε και στην άκρη της γραμμής, περί τα 100 χρόνια μετά, απενοχοποιήθηκε στη συνείδηση πολλών συνανθρώπων μας. Μέχρι να φτάσουμε όμως εδώ, η σκιά της ηρωίνης παραμόνευε σε κάθε γωνιά και το πρόβλημα της χρήσης και της εξάρτησης κρυβόταν σε μέρη σκοτεινά κι ανήλιαγα. Ποια οικογένεια θα άντεχε άλλωστε να σηκώσει το σταυρό της κοινωνικής κατακραυγής. Ποιος χρήστης ουσιών θα έβρισκε διέξοδο στο πρόβλημά του αν ομολογούσε φανερά τον εθισμό του; Σήμερα, και αφότου κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι, η κοινωνία ωρίμασε, και οι πολιτειακές αρχές δεν κοιτάζουν απλά το πρόβλημα κατάματα, αλλά καταφέρνουν να δώσουν τη λύση.

Αυτή ακούει στο όνομα ΚΕΘΕΑ – Έξοδος, με το «στεγνό» του πρόγραμμα, που έχει δώσει ελπίδα σε χιλιάδες συμπολίτες μας οι οποίοι όχι απλά σταμάτησαν τη χρήση των ουσιών, αλλά ταυτόχρονα βελτίωσαν θεαματικά την ποιότητα ζωής τους. Το Πεζοδρόμιο βρέθηκε λοιπόν στη Λάρισα, όπου και συνομίλησε με το θεραπευτικό προσωπικό αλλά και τους θεραπευόμενους του προγράμματος. Γνώρισε τους τους ανθρώπους που μακριά από το φως των προβολέων δίνουν τη δική τους σκληρή μάχη για μια ζωή μακριά από ουσίες και εξαρτήσεις. Η αρχή έγινε από την θεραπευτική κοινότητα διαμονής, η οποία βρίσκεται λίγο έξω από τη Λάρισα, στο δρόμο για Γιάννουλη. Έπειτα από μια στροφή στα δεξιά του δρόμου βρεθήκαμε σε μία μεγάλη, συρόμενη πόρτα που οδηγούσε στο μέρος όπου λαμβάνει χώρα το κλειστό πρόγραμμα της Εξόδου.

Η θεραπευτική κοινότητα διαμονής

Εκεί μας υποδέχτηκε ο Σωτήρης Μουντής, υπεύθυνος του προγράμματος και μέλος του θεραπευτικού προσωπικού. «Το ΚΕΘΕΑ – Έξοδος λειτουργεί ανελλιπώς από το 1989. Η θεραπευτική κοινότητα διαμονής, στην οποία και βρισκόμαστε, αφορούσε και αφορά τους ανθρώπους που είναι τόσο μπλεγμένοι, πράγμα που καθιστά αναγκαίο το να πάρουν μια απόσταση από την προηγούμενη ζωή τους. Να φύγουν δηλαδή από το μέχρι τώρα περιβάλλον τους, που δεν τους επιτρέπει να διακόψουν τη χρήση», μας αναφέρει χαρακτηριστικά. Η κοινότητα διαμονής είναι μάλιστα η πιο διαδεδομένη υπηρεσία που προσφέρει το ΚΕΘΕΑ – Έξοδος. Μια υπηρεσία, που, όπως μας τονίζει ο κύριος Μπουντής – ο οποίος οργάνωσε και το όλο πρόγραμμα τς επίσκεψής μας, παρέχεται δωρέαν και με απόλυτο σεβασμό στο απόρρητο των προσωπικών δεδομένων των θεραπευόμενων. Το κλειστό πρόγραμμα, το οποίο στο σύνολό του θυμίζει ένα γραφικό και αριστοτεχνικά δομημένο χωριουδάκι, απευθύνεται κυρίως σε χρήστες ηρωίνης. Μέσα σε αυτό τον χώρο μπορεί κανείς να διακρίνει χαρούμενα, γεμάτα αυτοπεποίθηση πρόσωπα που συμμετέχουν σε κάθε λογής δημιουργικές δραστηριότητες. Στη συνέχεια, μας επιτράπηκε να μιλήσουμε με τους ανθρώπους που το ΚΕΘΕΑ-Έξοδος τους επέτρεψε να ονειρεύονται μία καλύτερη ζωή.

Ο Χρήστος ξέμπλεξε αλλά δε νιώθει ήρωας

Πρώτα συναντήσαμε τον Χρήστο, 26 ετών, που έμεινε για 15 μήνες στην κοινότητα, είναι πλέον 3 χρόνια καθαρός, βρίσκεται στο στάδιο της επανένταξης και βρέθηκε στο χώρο αποκλειστικά για να μας μιλήσει. Ας τον αφήσουμε να μας διηγηθεί την ιστορία του: «Η πρώτη μου επαφή με τον κόσμο των ναρκώτικών ξεκίνησε στα 13 μου με την κάνναβη. Στην αρχή το έβλεπα σαν μαγκιά. Όμως η κατρακύλα ξεκίνησε γρήγορα και στα 18 μου έπεσα στην ηρωίνη. Πουλούσα χασίς για να την αγοράζω και ένιωθα ωραία στη σκέψη πως είχα τα δικά μου χρήματα. Ένιωθα πως είμαι κύριος του εαυτού μου. Όμως η καθημερινότητα χειροτέρευε και η ηρωίνη μπορούσε συνεχώς να με εξιτάρει. Έφτασα σε ένα σημείο όπου δεν είχα καμία αντίληψη της πραγματικότητας: Εκείνης, με τον άνθρωπο που πηγαίνει στη δουλειά του, έχει αρμοδιότητες και ευθύνες. Εμένα το μόνο που με ενδιέφερε ήταν να προμηθευτώ τη δόση μου». Σαν λογικό επακόλουθο, κάποιες επιπλέον παραβατικές συμπεριφορές του τον οδήγησαν στο εδώλιο του κατηγορουμένου.

«Μέχρι να βρεθώ στο δικαστήριο υποτιμούσα τη φάση του προγράμματος. Δε μπορούσα να πω το “ως εδώ”. Για καλή μου τύχη, η ανακρίτρια μου έδωσε την ευκαιρία να μπω στο ΚΕΘΕΑ – Έξοδος. Η άλλη μου επιλογή ήταν η φυλάκιση. Σήμερα μπορώ να πω με σιγουριά πως αν συναντήσω κάπου τυχαία τη συγκεκριμένη δικαστική λειτουργό, θα την αγκαλιάσω και θα την ευχαριστήσω για τη βοήθεια μου έδωσε». Στην κοινότητα γίνεται δουλειά κι αυτό είναι μια πραγματικότητα, λέει με καθαρή φωνή: «Ήθελα να είμαι στην κοινότητα, να αφήσω για πάντα πίσω μου τη μιζέρια και τη μαυρίλα. Μέσα σε 15 μήνες εδώ, γνώρισα τον εαυτό μου, και το όνομα ΚΕΘΕΑ – Έξοδος είναι η δική μου ιστορία εξόδου από το γκρίζο». Μια φωνή που δε λυγίζει ούτε στιγμή: «Η κοινότητα είναι τρόπος ζωής. Εδώ αλλάζεις και πετάς έξω την νοοτροπία του πρεζάκια. Όσα έμαθα εδώ τα εφαρμόζω στην πραγματική ζωή». Σήμερα ο Χρήστος βρίσκεται στο στάδιο της επανένταξης. Κάνει δύο δουλειές κρατώντας σαν φυλαχτό όσα διδάχθηκε στο πρόγραμμα. Η έγνοια του πλέον είναι να βρει σπίτι για να συγκατοικήσει με την κοπέλα του. Καθώς μας αποχαιρετά, μας τονίζει κάτι που δε θα μπορούσε να μην αναφερθεί: «Δεν περιμένω να αναγνωρίσει κάποιος άλλος την προσπάθεια που έχω κάνει, ούτε και το θέλω. Δεν είμαι ήρωας: έκανα απλά το αυτονόητο».

Οι θεραπευόμενοι που ετοιμάζονται για το επόμενο βήμα

Στη συνέχεια συναντηθήκαμε με τρεις θεραπευόμενους που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στην κοινότητα. Βίοι παράλληλοι και μη, με κοινό σημείο αναφοράς την χρήση της ηρωίνης, ιστορίες και συμπεριφορές ως ένα βαθμό κοινές, αλλά με έναν επίσης κοινό παρανομαστή που πλέον ονομάζεται δίψα για ζωή. Ο Αργύρης, ο Λεωνίδας και ο Λάζαρος είναι οι άνθρωποι της διπλανής πόρτας. Με συστολή, ευσυνειδησία και χαρά, δηλώνουν πλέον έτοιμοι να πιάσουν τη ζωή από τα μαλλιά και να ανακτήσουν τις χαμένες τους ευκαιρίες.

Ο Λεωνίδας είναι καλά

Ο Λεωνίδας πατάει σε λίγο τα 40 και βρίσκεται στην κοινότητα 14 μήνες. Από τις πρώτες κιόλας μέρες κατάλαβε ποιος είναι και εγκατέλειψε οριστικά τον φόβο. Η σχέση του με την ηρωίνη ξεκίνησε λίγο πριν την έναρξη της στρατιωτικής του θητείας: «Έγινε στα πλαίσια της παρέας, που κρατούσε από το δημοτικό. Δοκιμάσαμε όλοι μαζί, γοητευμένοι από το μύθο του rock n’ roll. Θελήσαμε να κάνουμε ό,τι έκαναν και τα αγαπημένα μας συγκροτήματα. Ψάχναμε την περιπέτεια και τελικά τη βρήκαμε για τα καλά». Οι παρέες όμως σκόρπισαν και τα ναρκωτικά ρίζωσαν: «Στην αρχή, αν και ήξερα τις επιπτώσεις της χρήσης ηρωίνης, δεν τη θεωρούσα κάτι άσχημο. Ένιωθα χαρούμενος και ήμουν περισσότερο κοινωνικός σε σχέση με το παρελθόν. Ένιωθα όμορφα, αλλά για λίγο. Γιατί αυτά που ήρθαν μετά ήταν ό,τι χειρότερο μπορεί να συμβεί σε έναν άνθρωπο». Στο παρελθόν, έπιανε τον εαυτό του να βάζει τα ναρκωτικά πάνω απ’ όλα: «Το παράδοξο όμως είναι πως η εικόνα προς τα έξω ήταν πολύ προσεγμένη. Ήμουν για όλους ο εργατικός τύπος και το καλό παιδί».

Όμως η πραγματικότητα ήταν εντελώς διαφορετική μέσα στο σπίτι. Η παρουσία της ηρωίνης έπρεπε να γίνεται αντιληπτη σε κάθε του δραστηριότητα, ακόμα κι όταν πήγαινε να πιει νερό. Τότε άρχισαν, σύμφωνα με τα λεγόμενά του, τα δεινά: «Μπορεί απόλυτη κατρακύλα να μην υπήρξε ποτέ, όμως όλα μου τα χρήματα κατέληγαν στην ηρωίνη. Τσιγάρα μπορεί να μην είχα να καπνίσω, όμως ναρκωτικά είχα πάντα. Κατέληξα άφραγκος και χωρίς καθόλου αυτοπεποίθηση. Τότε ένιωσα την ανάγκη να μιλήσω ανοιχτά στην οικογένειά μου». Αυτοί ήταν που του πρότειναν τη λύση με το στεγνό πρόγραμμα του ΚΕΘΕΑ – Έξοδος, ενώ  είχε ήδη προηγηθεί συμμετοχή του Λεωνίδα στο πρόγραμμα του ΟΚΑΝΑ, που όπως μας δήλωσε, δεν ήταν ιδανικό γι’ αυτόν: «Δεν ένιωθα καλά με τον εαυτό μου. Δε δεχόμουν πως έκοψα την ηρωίνη για να εθιστώ σ’ ένα φάρμακο». Κλείνοντας, μας κρατά για τον επίλογο μία καθαρή αλήθεια: «Το “είμαι μέσα” παραπέμπει σε άλλα, άσχημα πράγματα. Στη φυλακή, στον εγκλεισμό, στη ζωή χωρίς τρόπο διαφυγής. Η κοινότητα ονομάζεται Έξοδος, λέξη αντίθετη από τον εγκλεισμό. Αντίθετη από την ψευτιά, τα ναρκωτικά και την εκμετάλλευση. Το τονίζω αυτό», και ετοιμάζεται να επιστρέψει στις υποχρεώσεις του».

Ο Λάζαρος απέκτησε μια σχέση ζωής με την ειλικρίνεια και την εντιμότητα

«Γιατί, στις άλλες σου δηλώσεις δεν έβαλες τόνους;», τον ρωτά χαμογελαστός ο Λάζαρος και η αίθουσα σείεται από το γέλιο των παρευρισκομένων. Η ιστορία του παρουσιάζει αρκετές ομοιότητες με αυτή του Λεωνίδα, όπως και ουσιαστικές διαφορές. Με την κάνναβη να έρχεται στη ζωή του στα 13 και τις επιπτώσεις στις σχολικές του επιδόσεις κάτι παραπάνω από εμφανείς, βούτηξε βαθύτερα στον κόσμο των ναρκωτικών. LSD, κοκαΐνη και στη συνέχεια ηρωίνη. Γοητεύτηκε, όπως μας αναφέρει, από την ψεύτικη λάμψη της. Μέχρι τη στιγμή εκείνης της “γνωριμίας” είχε τη δουλειά του και ζούσε σε ένα υγιές κοινωνικό περιβάλλον. «… Όμως η ηρωίνη με ανάγκασε να κρύβομαι. Δε μιλούσα με τον κόσμο και ζούσα ένα πράγμα που στην πορεία έγινε επώδυνο. Πόσο μάλλον όταν το συγκεκριμένο ναρκωτικό το καταδίκαζα στη συνείδησή μου από την εφηβική μου ηλικία». Η πρώτη του προσπάθεια επεξάρτησης δε στέφθηκε με επιτυχία: Mπαινόβγαινε σε κάποιο άλλο ίδρυμα, αλλά έξω επικρατούσε ζούγκλα. «Έπαιρνα το φάρμακο και ένα οικοδομικό τετράγωνο έξω από εκεί, μπορούσα να βρω τα πάντα. Σκοτείνιασα σαν άνθρωπος και ένιωθα πως η ζωή μου τελειώνει».

Έπειτα από λίγους μήνες ξαναγύρισε στη χρήση. Τα χρήματα από το σπίτι τελείωσαν, αλλά ταυτόχρονα δεν ήθελε “να τη φέρνει” στον κόσμο: «Μπορεί λοιπόν να μη ζητιάνεψα ποτέ, αλλά κυλίστηκα κυριολεκτικά στη βρωμιά. Έχω κάνει πράγματα για τα οποία ντρέπομαι, και έπαιρνα κι άλλο κόσμο στην πλάτη μου. Αυτό με πονούσε, γιατί γνώριζα πως στην κοινότητα υπάρχει σωτηρία, αλλά εγώ ακολουθούσα τον δικό μου δρόμο». Ο Λάζαρος ήρθε για πρώτη φορά στην κοινότητα διαμονής το 2013, και κάθισε 9 μήνες. «Το έκανα περισσότερο για τους δικούς μου και ξαφνικά, έφυγα. Γι’ αυτό και ανέφερα προηγουμένως πως πονούσα με όσα έκανα. Είχα πλήρη γνώση της πλάνης μέσα στην οποία ζούσα, αλλά η ηρωίνη ήταν το τέλειο παυσίπονο». Βρίσκεται πλέον ένα χρόνο εδώ, και ήδη νιώθει καλά με τον εαυτό του. Γνώρισε τί σημαίνει σεβασμός και έμαθε να ζει με πρόγραμμα. Τα λόγια του δε χωρούν αμφισβήτηση. «Η ειλικρίνεια και η εντιμότητα διδάσκονται καθημερινά εδώ, κι αυτό μπορεί να το επιβεβαίωσει οποιοσδήποτε».

Ο Αργύρης και η ισχύς εν τη ενώσει

Ο τρίτος της ομάδας είναι ο Αργύρης, 30 ετών, που γνώρισε τα σκληρά ναρκωτικά στην ηλικία των 14: «Δε με παρέσυρε κανείς, εγώ θεωρούσα πως με τις ουσίες θα ενηλικιωθώ πιο γρήγορα. Όσο για την άγνοια κινδύνου, ήταν τεράστια». Το οικογενειακό του περιβάλλον ήταν κάτι παραπάνω από ήρεμο και υγιές: «Οι γονείς μου είναι πράοι και συνεπείς στη ζωή τους. Με το πέρασμα των χρόνων με έβλεπαν να παίρνω την κάτω βόλτα και προσπαθούσαν να με σώσουν. Όμως εγώ βρισκόμουν στον κόσμο μου». Γρήγορα αντιμετώπισε προβλήματα με το νόμο και  βρέθηκε στο κατώφλι της Εξόδου κατόπιν εισαγγελικής εντολής: «Γνώριζα μεν το πρόγραμμα, αλλά μέσα στη θολούρα μου δεν περνούσα ούτε έξω από την πόρτα» αναφέρει κάνοντας την αυτοκριτική του. «Στην αρχή το μόνο μου κίνητρο ήταν να αποφύγω την φυλάκιση, όμως στην πορεία απέκτησα πολλά. Εδώ μέσα η υπευθυνότητα βρίσκεται στην κορυφή. Νοιαζόμαστε ο ένας για τον άλλο, και αλληλοϋποστηριζόμαστε σε κάθε δυσκολία». Μακριά από εξιδανικεύσεις, ο Αργύρης νιώθει πλέον δυνατός για τον εαυτό του, αλλά και για τους γύρω του: «Ακόμα και στην περίπτωση που παρουσιαστεί σε κάποιον στερητικό σύνδρομο, όλοι προσφέρουμε υποστήριξη με ροφήματα και ζεστά μπάνια».

Η περιήγηση στους εσωτερικούς χώρους

Έπειτα από τη συζήτησή μας με τους θεραπευόμενους, και αφού ανανεώσαμε το ραντεβού μας για κάπου έξω, και μάλιστα σύντομα, ξεκινήσαμε την περιήγηση στον χώρο της κοινότητας. Όπως προαναφέρθηκε στην αρχή του κειμένου, η όμορφη εικόνα που αντικρύζει κανείς σε συνδιασμό με την καθαριότητα του χώρου, μαρτυρούν την άριστη οργάνωση του όλου εγχειρήματος. Στην αρχή κατευθυνθήκαμε στο χώρο του σχολείου, όπου εκτός από τα Αγγλικά διδάσκονται επίσης οι τέχνες των εικαστικών και του θεάτρου. Η απεξάρτηση λοιπόν δεν καθαρίζει απλά σώμα και νου, αλλά διευρύνει ορίζοντες. Εκτός λοιπόν των θεραπευτικών διαδικασιών, είναι φανερό πως εδώ συμβαίνουν όμορφα πράγματα. Στη συνέχεια επισκεφθήκαμε το θερμοκήπιο όπου καλλιεργούνται από μελιτζάνες και ντομάτες μέχρι σέλινο. Οι θεραπευόμενοι τα φυτεύουν και τα καταναλώνουν εντός κοινότητας. Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι δε χρησιμοποιούνται φυτοφάρμακα, και μάλιστα χαριτολογώντας αναφέραμε πως το πρόγραμμα είναι «στεγνό» σε όλες τις εκφάνσεις του!

Έπειτα οδηγηθήκαμε στο ξυλουργείο, μέσα στο οποίο κατασκευάζεται από την αρχή οτιδήποτε ξύλινο υπάρχει μέσα στην κοινότητα. Ναι, δεν υπερβάλουμε καθόλου. Το ξυλουργείο μάλιστα, σε συνεργασία με το Κέντρο Οικογένειας αλλά και τον εικαστικό της κοινότητας, δεν αρκείται απλά στα αντικείμενα που χρησιμοποιούνται εντός του χωριού: Στις γιορτές συμμετέχουν σε bazaar, με τα έσοδα να πηγαίνουν στο ταμείο της κοινότητας.

Αν στον χώρο ξεχωρίζει κάτι υλικό, αυτό είναι το παρεκλήσι. Η διατήρηση της παλιάς χρήσης και του θρησκευτικού στοιχείου υποδηλώνει την επιθυμία σύνδεσης με το παρελθόν αλλά και την πόλη της Λάρισας και τον πολιτισμό της. Η μοναδικότητα του χώρου έγκειται στο ότι εξυπηρετεί πολλές και διαφορετικές λειτουργίες. Είναι μεν χώρος θρησκευτικής λατρείας αλλά εξυπηρετεί και τις ανάγκες του Εναλλακτικού Σχολείου Ενηλίκων. Επίλογος, στον χώρο της κουζίνας, όπου οι θεραπευόμενοι, βάση προγράμματος, μαγειρεύουν τα γεύματά τους. Στον κοινότητα υπάρχει πλαίσιο λειτουργίας, μία ισορροπία. Κανείς μάλιστα δε βρίσκεται συνεχώς στο χώρο. Την προηγούμενη της επίσκεψής μας, για παράδειγμα, κάποιοι παρακολούθησαν όπερα στην πόλη της Λάρισας. Επίσης, οι ομάδες μπάσκετ και ποδοσφαίρου συμμετέχουν σε πρωταθλήματα, στα πλαίσια των οποίων προπονούνται και ταξιδεύουν ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Αυτές οι δραστηριότητες συντελούν στην αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου και χαρίζουν μια άλλη αύρα.

Το συμβουλευτικό κέντρο

Κοντεύει απόγευμα και πρέπει να αφήσουμε πίσω μας την κοινότητα. Η πόρτα κλείνει, αλλά το θάρρος που εισπράξαμε από την επαφή μας με αυτά τα παιδιά μας παραδειγματίζει για το πώς πρέπει να αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες της καθημερινότητας. Η πόρτα πίσω μας κλείνει, αλλά ο Σωτήρης Μουντής συνεχίζει μαζί μας και μας κατευθύνει προς το συμβουλευτικό κέντρο του ΚΕΘΕΑ – Έξοδος: «Στην ουσία, αυτό είναι το πρώτο στάδιο του θεραπευτικού προγράμματος και εδώ απευθύνεται κάποιος ώστε να βρεθεί λύση στο πρόβλημά του». O χώρος θυμίζει ένα φιλόξενο και συνάμα ευρύχωρο μεσοαστικό σπίτι. Το πρώτο άτομο που συναντούμε είναι ο Επαμεινώνδας Πριναράκης, υπεύθυνος της ομάδας υποστήριξης κρατουμένων: «Στις δράσεις μας, συγκαταλέγεται και η υποστήριξη ατόμων εξαρτημένων από το αλκοόλ και τον τζόγο, μέσα από ξεχωριστές ομάδες», είναι τα πρώτα του λόγια. «Οι ουσίες και ο τζόγος είναι συμπεριφορές που έχουν ως στόχο την ανακούφιση του ανθρώπου. Στην αρχή, δηλαδή, δρουν ευεργετικά, όμως μετέπειτα η κατάσταση επιδεινώνεται. Όταν λοιπόν κάποιος άνθρωπος ανακουφίζεται, τεχνηέντως, ψυχολογικά, ό,τι αφήνει πίσω του διογκώνεται και η καθημερινότητά του γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη». Τί γίνεται όμως εδώ; «Οι άνθρωποι μπορεί να αλλάξουν, αρκεί να έχουν κίνητρα. Αντί να συζητάμε απλά το πρόβλημα, τους βοηθούμε να βρουν τη λύση».

Η Κ και η έξοδος από το αλκοόλ

Μία λύση που χάρη στο ανοιχτό πρόγραμμα βρήκε ήδη η Κ, η οποία όταν χτύπησε την πόρτα της Εξόδου ανέφερε χαρακτηριστικά πως είναι αλκοολική. «Το παράδοξο είναι πως κανείς αλκοολικός δεν αντιλαμβάνεται το πρόβλημά του», μας λέει με σιγουριά. «Δεν είχα ποτέ λειτουργικό πρόβλημα στην καθημερινότητά μου λόγω αλκοόλ», συνεχίζει, «αλλά η διαδικασία με το πέρασμα του χρόνου λειτουργούσε αυξητικά. Τα προβλήματα της καθημερινότητας συσσωρεύονταν, και διέξοδο αποτελούσε το αλκοόλ».

Η μαρτυρία της, μας δείχνει τον τρόπο λειτουργίας του συμβουλευτικού σταθμού: «Έκανα τρεις ατομικές συνεδρίες με ψυχολόγο και έπειτα μπήκα σε ομάδα μελών, στα πλαίσια της οποίας συναντιόμασταν δύο φορές την εβδομάδα». Τί χαρίζει όμως το πρόγραμμα; «Ψυχολογική υποστήριξη και ψυχική ανάταση», μας απαντά άμεσα, δίχως δεύτερη σκέψη. Η Κ έχει να πιει αλκοόλ από τις 12 Φεβρουαρίου του 2015 και δε θα ξαναπιεί.

Ο Χαράλαμπος αγαπάει πλέον και τον εαυτό του

Η λύση όμως βρέθηκε και για τον Χαράλαμπο, ο οποίος υπήρξε πολυτοξικομανής, αλλά η εικόνα του σήμερα θυμίζει κάθε άλλο παρά αυτό. Βρίσκεται στο στάδιο της επανένταξης, ενώ είχε μείνει στην κοινότητα τρία χρόνια. Τον ρωτήσαμε πώς ήταν η μέρα του: «Σηκώθηκα το πρωί, πήγα στη δουλειά μου και έχω κερδίσει την εμπιστοσύνη των ανθρώπων εκεί. Είμαι ξεκάθαρος, είμαι έντιμος, είμαι ειλικρινής. Δουλεύω εδώ και ένα μήνα και είμαι καλά. Μένω στο σπίτι μου, έχω τον έλεγχο της ζωής μου, είμαι συνεπής στις υποχρεώσεις μου, πηγαίνω στο γυμναστήριο, έχω πολλές δημιουργικές ασχολίες. Ο κύκλος μου έχει διευρυνθεί και η καθημερινότητά μου έχει γεμίσει με πράγματα όμορφα. Ξυπνάω το πρωί και δεν έχω κανέναν κερατά ανάγκη». Κι αυτό από μόνο του λέει πολλά.

Όσον αφορά το πρόγραμμα, «… Στο ΚΕΘΕΑ έμαθα πώς ν’ αγαπάω τον εαυτό μου και οι άνθρωποι εδώ με αγαπάν περισσότερο απ’ ότι εγώ τον εαυτό μου. Δε φτάνει η λέξη σεβασμός για τους ανθρώπους αυτούς. Δεν είναι η κλασική σχέση θεραπευτή – θεραπευόμενου. Υπάρχει σχέση ανθρώπινη και ουσιαστική ανάμεσά μας».

Η ψυχολόγος Μαρία Μπαλιάκου μας εξηγεί πώς… δουλεύει το πράγμα

Έπειτα από τη συνάντησή μας με τον Χαράλαμπο, επιστρέφουμε στον τρόπο λειτουργίας του ανοιχτού πλαισίου. Η Μαρία Μπαλιάκου, ψυχολόγος – μέλος του θεραπευτικού προσωπικού του ΚΕΘΕΑ, μας πληροφορεί: «Η ιδέα να ξεκινήσει η Έξοδος την υποστήριξη ανθρώπων σε ανοιχτό πλαίσιο υπήρχε εδώ και χρόνια. Πάντοτε βλέπαμε ότι υπήρχαν άνθρωποι που χτυπούσαν την πόρτα του προγράμματος ζητώντας βοήθεια για θέματα εξάρτησης, οι οποίοι όμως, παράλληλα στη ζωή τους, είχαν και μπορούσαν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Το αίτημά τους ήταν η θεραπεία τους να γίνει παράλληλα. Γιατί η εισαγωγή στη θεραπευτική κοινότητα απαιτεί ένας άνθρωπος να εγκαταλείψει στη ζωή τα πάντα, να απομακρυνθεί από το περιβάλλον του και την οικογένειά του και να αφιερωθεί σ’ αυτό που γίνεται εκεί. Οπότε η αφορμή δόθηκε πριν από ενάμιση χρόνο, όταν και δημιουργήθηκε μια μικρή ομάδα τεσσάρων ανθρώπων που πήρε την απόφαση να το ξεκινήσει. Η βασική ιδέα αυτού του προγράμματος είναι καταρχήν ο άνθρωπος να αντιμετωπίσει την εξάρτησή του χωρίς να εγκαταλείψει τις προαναφερθείσες υποχρεώσεις του. Να παρακολουθεί δηλαδή το πρόγραμμα παράλληλα με την καθημερινότητά του, πράγμα που δεν είναι εύκολο. Απ’ ότι φαίνεται, αν κάποιος το θέλει πολύ, μπορεί να το καταφέρει». Έχω πρόβλημα. Σε ποιον απευθύνομαι; «Εδώ γίνεται η πρώτη επαφή», μας απαντά, «και ανάλογα με το αίτημα του καθενός, αξιολογούμε τις ανάγκες του. Έπειτα, φτιάχνουμε από κοινού ένα πλαίσιο στήριξης και πηγαίνουμε βήμα – βήμα. Το πρόγραμμα είναι πολύ ευέλικτο».

 

Η κοινωνική λειτουργός Αγγελική Μουστάκα και το προσωπικό πρόγραμμα

Υπάρχουν άλλες προϋποθέσεις για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα; Mας μιλά η Αγγελική Μουστάκα, κοινωνική λειτουργός και μέλος του θεραπευτικού προσωπικού του προγράμματος για ουσίες: «Το αμιγώς προσωπογενές μας πρόγραμμα απευθύνεται σε ενήλικους. Το προσωπογενές έγκειται στις διαφορετικές ανάγκες κάθε ατόμου. Αλλιώς αντιμετωπίζεται κάποιος 20χρονος και αλλιώς ο 50χρονος που είναι συνάμα οικογενειάρχης». Και φυσικά, όλες οι υπηρεσίες παρέχονται εντελώς δωρεάν.

Η Κ, η Γεωργία και ο επίλογος

Κοντεύει να νυχτώσει, αλλά δύο άτομα μας περιμένουν υπομονετικά στην αυλή του χώρου. Έχουμε βγει ήδη εκτός προγράμματος, όμως κανείς δεν διαμαρτύρεται. Έτσι, μία δεύτερη Κ μας καταθέτει τη δική της εμπειρία από το ανοιχτό πρόγραμμα. Μπήκε στο πρόγραμμα πριν δύο χρόνια, έπειτα από 20 χρόνια καθημερινής χρήσης και εξάρτησης από την κάνναβη: «Εθίστηκα ψυχικά και σωματικά, πράγμα που μου κόστισε σε προσωπικό επίπεδο, αλλά, ευτυχώς, όχι ανεπανόρθωτα». Πριν από 2 χρόνια οδηγήθηκε εδώ: «…και πλέον μπορώ να πω πως ήταν κρίμα που δεν ήρθα νωρίτερα».

Η ιστορία της Γεωργίας είναι λίγο πιο σκληρή. Γνώρισε τις ουσίες στα 14, και η πρώτη της επαφή με το ΚΕΘΕΑ έγινε πριν 7 χρόνια: «Με στείλαν οι γονείς μου, όμως ήμουν πολύ αρνητική. Όταν ζεις τόσα χρόνια έτσι, δεν έχεις μάθει και κάτι άλλο στη ζωή σου πέρα απ’ τη χρήση. Δεν είχα ποτέ στη ζωή μου φίλους, σχέσεις με την οικογένειά μου, ούτε φυσιολογικές σχέσεις, γενικότερα». Παρόλα αυτά, και εν μέσω του προβλήματος, κατάφερε να ολοκληρώσει τις σπουδές της. «Όμως έπειτα από κάποιες άθλιες καταστάσεις που βιώσα, ήρθα και πάλι εδώ». Βρίσκεται στο ανοιχτό πλαίσιο 9 μήνες. Έχει πλέον τη δουλειά της και άτομα που τη στηρίζουν. «Πλέον ζω, και έχω με σχέση με την οικογένειά μου, πράγμα που πριν δέκα χρόνια θα το θεωρούσα αδιανόητο». Κι αυτό από μόνο του, θα προσθέταμε πως είναι συγκινητικό.

 

 

Τους ζητούμε έναν επίλογο. «Το πολύ όμορφο, αν αφαιρέσεις από το κάδρο το κομμάτι της χρήσης, είναι ότι με τα παιδιά που βρεθήκαμε εδώ έχουμε δεθεί απίστευτα. Αυτό είναι και το θαυμαστό, όσο ετερόκλιτοι χαρακτήρες κι αν είμαστε. Μόνο η χρήση δεν είναι αυτό που συζητάμε πλέον. Μοιραζόμαστε οτιδήποτε άλλο. Τις αγωνίες, τις ανασφάλειές μας, τις χαρές μας. Υπάρχει ένα πολύ μεγάλο δέσιμο», τονίζει χαμογελώντας η Κ. «Και όλοι μας ζούμε. Με προβλήματα σαν κι αυτά που έχει όλος ο κόσμος, αλλά δε χρειαζόμαστε πλέον καμιά ουσία», προσθέτει η Γεωργία.

Σας ευχαριστούμε για τα μαθήματα ζωής.

 

Τηλέφωνα επικοινωνίας

Συμβουλευτικό Κέντρο Λάρισας: 2410254597  & 2410 254863

Συμβουλευτικό Κέντρο Τρικάλων: 2431029921

Κέντρο Οικογενειακής Υποστήριξης: 2410237811

Go to TOP