Η ζωή χωρίς τον Stephen Hawking

Ο διάσημος επιστήμονας ξεκίνησε για άλλους γαλαξίες στις 14/3 του 2018, ανήμερα των γενεθλίων του Einstein

Γεννήθηκε στις 8 Ιανουαρίου του 1942, 300 χρόνια ακριβώς μετά το θάνατο του Γαλιλαίου. Εγκατέλειψε τον τρίτο πλανήτη του Ηλιακού Συστήματος στις 14 Μαρτίου του 2018, ανήμερα των γενεθλίων του Einstein. Δεν πρόκειται για ένα κοσμικό παιχνίδι συμπτώσεων, γιατί έτσι κι αλλιώς ο Stephen Hawking βρίσκεται ήδη δίπλα τους, στον νεφέλωμα των λαμπρών επιστημόνων που έστρεψαν το βλέμμα τους ψηλά και προέτρεψαν την ανθρωπότητα να κάνει το ίδιο.

Aπό την παιδική του ηλικία ξεχώριζε για την αντιληπτική του ικανότητα. Παρόλα αυτά στα μαθητικά του χρόνια δεν ήταν ξεχωριστός, και όπως ο ίδιος θα υπολόγιζε αργότερα, δεν αφιέρωνε πάνω από μία ώρα την ημέρα στα μαθήματα του. Όμως όπως και να ‘χει, εκείνα τα 60 λεπτά ήταν αρκετά. Του άρεσαν τα επιτραπέζια παιχνίδια, τα όποια καμιά φορά δημιουργούσε με φίλους του, και ήταν-δεν ήταν 15 χρονών όταν με την παρέα του κατασκεύασαν εκ του μηδενός έναν υπολογιστή από ανακυκλώσιμα υλικά. Στην ηλικία των 17 εισήχθη στο University College του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, έχοντας σαν στόχο να πραγματοποιήσει σπουδές πάνω στην επιστήμη που αγαπούσε, τα Μαθηματικά. Όμως για καλή μας τύχη, δεν υπήρχε τέτοια κατεύθυνση στο τμήμα και ο Hawking στράφηκε προς τη Φυσική και την Κοσμολογία. Το 1962 αποφοίτησε με honours στις Φυσικές Επιστήμες και στη συνέχεια πήρε τον διδακτορικό του τίτλο το 1965 από το Trinity Hall του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ με την διατριβή του να είναι πάνω στις “Ιδιότητες των επεκτεινόμενων Συμπάντων”. Κάπως έτσι η ιστορία μας ξεκινά.

Σαν θεωρητικός φυσικός και κοσμολόγος, η κύρια ενασχόλησή του είχε να κάνει με τη δημιουργία του Σύμπαντος: Τους νόμους και τις αρχές που διέπουν αυτό το ξεκίνημα. Και τα κατάφερε άριστα, μιας και χάρισε στους επιστημονικούς κύκλους ένα πιο… μαθηματικό υπόβαθρο γύρω από την έννοια των μαύρων τρυπών. Η ύπαρξη των τελευταίων είχε προβλεφθεί από τον Einstein το 1915, μέσω της, πασίγνωστης, Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας. Για την ιστορία, η προσπάθεια για αυτή τη «μαθηματική μετάφραση» ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του ’60 μαζί με τον Roger Penrose, τον θρύλο της τοπολογίας των μαύρων τρυπών.

Όμως ένας ακόμη θεωρητικός φυσικός έδωσε στις αρχές της δεκαετίας του ’70 το εναρκτήριο λάκτισμα για την αποκωδικοποίησή τους. Ο Jacob Bekenstein, σε μια εργασία του συμπέρανε πως η εντροπία σχετίζεται άμεσα με την περιοχή γύρω από τον ορίζοντα γεγονότων της μαύρης τρύπας. Ο Hawking, «πιάστηκε» από αυτή την ιδέα, η οποία δεν του πολυάρεσε- είναι η αλήθεια, και κατάφερε να αποδείξει ότι οι μαύρες τρύπες δεν είναι τόσο… μαύρες αλλά ακτινοβολούν. Για την απόδειξη αυτή, χρειάστηκε τη βοήθεια της Κβαντομηχανικής, “ρίχνοντας” κάποια υποατομικά σωματίδια μέσα σε μία μαύρη τρύπα, ανακαλύπτοντας έτσι ότι οι εξισώσεις επέτρεπαν τη διαφυγή κάποιων υπό τη μορφή ακτινοβολίας, τη γνωστή σε όλους μας πλέον ως Ακτινοβολία Hawking. Έτσι το 1974 είχαμε τη χρήση των εξισώσεων της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας με μία πιο… κβαντική σκέψη.

Είναι δύσκολο να αντιληφθούν ακόμα και κάποιοι επιστήμονες το πόσο σημαντικός ήταν αυτός ο εναγκαλισμός της Κβαντομηχανικής με τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας. Παρόλα αυτά, ο Prof. Hawking υπήρξε ένας μεγάλος δάσκαλος για όλη την ανθρωπότητα, όχι μόνο για τους «πεφωτισμένους». Σε  όλη τη διάρκεια της ζωής του θαρρείς πως είχε βάλει στόχο να εκλαϊκεύσει την επιστήμη, και να απευθυνθεί σε κάθε άνθρωπο του πλανήτη που διψούσε για γνώση. Η ιστορία απέδειξε ότι τα κατάφερε, πράγμα πολύ δυσκολότερο απ’ ότι ακούγεται: Περιέγραψε με απλά λόγια τι γίνεται εκεί έξω, στην κοσμική μας γειτονιά, στο γαλαξία και στο Σύμπαν και προσπάθησε να εξηγήσει (ομολογουμένως καλύτερα από εμένα σε αυτό το «μισοεπιστημονικό» κείμενο) το πώς δημιουργήθηκε ο κόσμος, εξετάζοντας ακόμα και πράγματα που άπτονται της φαντασίας των ανθρώπων.

Ο Prof. Stephen Hawking ήταν ιδιαίτερος και σαν χαρακτήρας, με το καυστικό του χιούμορ να αποτελεί τροφή για γέλιο και προβληματισμό, εμφανιζόμενος μέχρι και σε τηλεοπτικές σειρές όπως το “Family Guy” και οι “Simpsons”.  Κι όχι μόνο αυτό, αλλά ποτέ του δε δίστασε να μιλήσει για διαστρικά ταξίδια, για καλούς (αλλά συνήθως… κακούς) εξωγήινους, όπως και για την προοπτική μόνιμης εγκατάστασης της ανθρωπότητας σε κάποιον άλλο πλανήτη.

Ήταν ένας ξεχωριστός θεωρητικός φυσικός, μόνο που δεν έβλεπε μέσα από τηλεσκόπια, όπως οι αστρονόμοι αλλά, με τη δύναμη του μυαλού του και των εξισώσεων. Αυτά ηταν τα εφόδιά του που υπερνικούσαν τα πάντα. Καθηλωμένος για 50 χρόνια στην αναπηρική καρέκλα, ταλαιπωρημένος από την ανίκητη ασθένεια του ALS, αυτή τη στιγμή γράφεται στην ιστορία σαν ο μεγαλύτερος της γαλαξιακής λέσχης των σπουδαίων. Πρέπει να τον εξάρουμε για το κουράγιο και την αποφασιστικότητά του, γιατί παρά το γεγονός ότι η ζωή δεν του συμπεριφέρθηκε με τον καλύτερο τρόπο, αυτός την εκμεταλλεύθηκε με ό,τι είχε. Εκεί έγκειται και το μεγαλείο αυτού του ανθρώπου, που από το αναπηρικό του αμαξίδιο είδε πιο μακριά στο Σύμπαν σε σχέση με οποιονδήποτε άλλο γήινο ον.

Θα τον θυμάμαι σαν τον άνθρωπο που δημιούργησε αρκετές «γέφυρες» κατα τη διάρκεια της ζωής του. Μια πρώτη σύνδεση στον κόσμο των επιστημόνων μεταξύ της Κβαντομηχανικής και της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας, μια δεύτερη μεταξύ της Αστροφυσικής και του ευρύτερου κοινού, αλλά πρωτίστως, τη γιγαντιαία σήραγγα μεταξύ της θέλησης και εκείνου που λογιζόμαστε ως ακατόρθωτο. Κλείνοντας, εύχομαι στο μεγάλο του ταξίδι, όταν αυτός ξανακοιτάξει πίσω- προς τη μεριά του μικρού μας μπλε πλανήτη, να δει την ανθρωπότητα να μετατρέπεται σε Πολιτισμό Τύπου I. Τότε είναι βέβαιο πως θα χαμογελάσει. Καλό ταξίδι αξιότιμε Κύριε Hawking.

 

Ο Δρ. Κωνσταντίνος Κολοκυθάς είναι μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Inter-University Centre for Astronomy and Astrophysics (IUCAA) στο Πούνε της Ινδίας. Στην έρευνά του ασχολείται με την εξέλιξη των γαλαξιών και τα φαινόμενα που σχετίζονται με την ύπαρξη των Μαύρων Τρυπών, στa πλαίσιa της Ραδιοαστρονομίας.

 

Go to TOP
Άνοιγμα